Goed geregeld bij dementie; zoals uw naaste het zélf zou willen

Goed geregeld bij dementie; zoals uw naaste het zélf zou willen

Tekst: Emma Schaap Beeld: Jan Peter Fiering

 

Na de diagnose dementie is er veel om over na te denken. Sommige zaken lijken iets voor later. Toch is het belangrijk om al snel met uw naaste te praten over de toekomst. Zo houdt hij of zij zo lang mogelijk zélf de regie.

 

Bij dementie komt er een moment dat mensen niet meer zelf beslissingen kunnen nemen. Dat heet wilsonbekwaamheid. Iemand weet dan niet meer wat de gevolgen zijn van bepaalde beslissingen. Daarom is het belangrijk om ruim vóór dat moment met elkaar in gesprek te gaan. Zo weet u wat de wensen van uw naaste zijn. Het is belangrijk dat hij of zij deze wensen vastlegt bij de huisarts, en het liefst ook bij de notaris.

 

Betty Heddendorp, de moeder van Françoise Jeffrey, had één grote angst: als gevolg van dementie steeds verder aftakelen en in een tehuis terechtkomen. Haar keuze voor euthanasie heeft ze op tijd en op verschillende manieren vastgelegd. Inmiddels is ze overleden. Françoise: ‘Mijn moeder was een zelfstandige vrouw. Ze wilde de regie in eigen hand houden. Niet alleen over haar leven maar ook over haar dood.’

Geldzaken goed vastleggen

Mensen met dementie krijgen vaak moeite met de administratie. Een en/of-rekening openen bij de bank is dan handig. Daarmee kunnen twee mensen de bankrekening gebruiken. Zo helpt u als mantelzorger moeiteloos bij het betalen van rekeningen. U houdt een oogje in het zeil, zonder dat u meteen alle bankzaken overneemt.
Het is slim om kort na de diagnose vast te leggen wie (grote) financiële beslissingen mag nemen als uw naaste dat zelf niet meer kan. En wie namens hem of haar mag besluiten over behandeling en zorg. Dit kan via een volmacht. Hierin geeft iemand aan wie zijn vertrouwenspersoon is. Het is verstandig om twee mensen een volmacht te geven. Als een van de twee ziek of op vakantie is, kan de ander de zaken regelen. De taken verdelen, kan bovendien misbruik voorkomen. Laat de volmacht vastleggen bij de notaris. Die controleert of iemand beseft wat de gevolgen zijn van de volmacht.

 

Goed om te weten: ook als u getrouwd bent, is het belangrijk om financiële zaken vast te leggen in een volmacht. Veel mensen gaan ervan uit dat zij namens hun partner ‘alles mogen regelen’. Dit klopt niet. Bij de verkoop van een gezamenlijke woning moeten beide echtgenoten bijvoorbeeld tekenen. Is de partner niet meer wilsbekwaam en ontbreekt een volmacht? Dan moet u een verzoek bij de rechter indienen om het huis te mogen verkopen.

dementieHet levenseinde blijven bespreken

De zorg en het levenseinde zijn vaak moeilijke kwesties om over te praten. Weet u of uw naaste gereanimeerd wil worden bij een hartstilstand? Of hij of zij begraven wil worden of gecremeerd? Vraag hoe hij of zij over deze zaken denkt. Medische wensen kunnen worden vastgelegd in een wilsverklaring. Hierin staat welke behandelingen iemand wel of juist niet wil. Het is belangrijk dat uw naaste de wilsverklaring regelmatig opnieuw bespreekt met de huisarts. Zeker wanneer hij of zij euthanasie overweegt. De arts kan uw naaste dan beter adviseren en behandelen volgens diens wensen. De persoonlijke en medische keuzes kunnen bij de notaris worden vastgelegd in een levenstestament. Daaraan kunnen de financiële volmachten worden toegevoegd.

 

Françoise: ‘Mijn moeder moest haar euthanasiewensen zélf kunnen aangeven. Daar was haar huisarts heel duidelijk in. Wilsbekwaamheid is een belangrijke voorwaarde voor euthanasie. Mijn moeder had de moed alles op tijd te regelen voor het geval ze dement zou worden. Zo had ze al in 2011 een euthanasieverklaring opgesteld via de NVVE en mij een volmacht gegeven. Een jaar daarvoor had ze al een behandelverbod opgesteld om te voorkomen dat ze gereanimeerd of behandeld zou worden als ze in een toestand kwam te verkeren die zij uitzichtloos en mensonwaardig achtte. Keer op keer heeft ze haar wensen besproken met haar huisarts. Vooral nadat er in september 2018 alzheimer bij haar werd vastgesteld. Daarbij heb ik met mijn mobiele telefoon meerdere gesprekken met haar opgenomen. Uiteindelijk heeft ze 12 december 2018 besloten haar euthanasietraject in gang te zetten en is ze op 22 januari 2019 overleden. Waardig en voldaan. Precies zoals zij haar leven leefde. Ze was haar huisarts enorm dankbaar dat ze haar leven ook zo heeft kunnen beëindigen.’

 

Ook Mart Schut overleed aan euthanasie. Hij werd 68 jaar. In december 2018 schreef hij in ALZ… over zijn keuze. ‘Zeven jaar geleden kreeg ik de diagnose alzheimer. Ik wil niet eindigen in een verzorgingshuis. Ik heb veel mensen gezien die daar snel aftakelden. Ze zijn uit hun veilige omgeving gehaald, kennen er niemand en hebben weinig omhanden. Voor mij is dat een schrikbeeld. Zo wil ik niet leven. Ik wil zelf bepalen wat ik doe en met wie ik omga. Daarom staat mijn besluit vast: over drie maanden krijg ik euthanasie.’
Mart wilde het taboe doorbreken. Hij heeft ook veel over zijn ziekte verteld aan Jeroen Krabbé, die zich voorbereidde op zijn rol in de film De Liefhebbers.

De kantonrechter vóór zijn

Soms is iemand wilsonbekwaam en is niet vastgelegd wie de vertegenwoordiger is. Dan bepaalt de kantonrechter wie de beslissingen neemt. Hij benoemt een bewindvoerder, die beslist over geldzaken. Of een mentor, die beslist over behandeling en verzorging, bijvoorbeeld als er geen familie is. Of als de familie het onderling oneens is. Als dat kan, vervult de partner of een familielid de rol van bewindvoerder of mentor. Als dat niet kan, wordt er een onafhankelijk bureau ingeschakeld.

 

Probeer hoe dan ook op tijd in gesprek te gaan over de toekomst. Dan kunt u straks de zaken voor uw naaste regelen zoals hij of zij dat zélf zou doen.

Wilt u meer lezen over regelzaken?

Bestel dan gratis onze brochure Regelen bij dementie via alzheimer-nederland.nl/brochures of lees verder op dementie.nl/wilsbekwaamheid.

 

Dit artikel verscheen eerder in het Alz… magazine van Alzheimer Nederland.

 

 

Alzheimer Nederland

 

 

 

Multimag Comments

We love comments
No Comments Yet! You can be first to comment this post!