Mond biedt schat aan informatie over je gezondheid en ziekten,  zoals reuma

Mond biedt schat aan informatie over je gezondheid en ziekten, zoals reuma

Wist je dat de mond een schat aan informatie bevat over je algehele gezondheid? Alleen al aan de samenstelling van ons speeksel kun je van alles aflezen. Tandvleesontstekingen of een droge mond kunnen een teken of risico zijn voor ziekten, bijvoorbeeld reuma. Maar met die kennis wordt eigenlijk nog veel te weinig gedaan binnen de gezondheidszorg. Dat moet anders, vindt ReumaNederland. Daarom steunt zij het samenwerkingsverband OrangeHealth.

Wat is OrangeHealth?

Een wetenschappelijk samenwerkingsverband van alle opleidingen tandheelkunde en mondzorgkunde, en zorgverleners en bedrijven in Nederland.

Wat is het doel?

Een nauwere samenwerking bereiken tussen de mondzorg en algemene gezondheidszorg. Ofwel: tussen de tandartsen en mondhygiënisten enerzijds en de huisartsen, zorgverleners en ziekenhuizen anderzijds.

Gezonde mond is voor je hele lichaam belangrijk

Mensen staan er misschien nauwelijks bij stil dat een gezonde mond voor het hele lichaam belangrijk is. Een gezonde mond is ook zoveel meer dan een goed uitziend gebit. Mondgezondheid gaat over smaak en kauwen, maar ook over lachen, zoenen, praten en slapen, en uiteindelijk zelfs over ziekten en gezondheid. Een slechte mondgezondheid kan leiden tot heel veel verschillende klachten en aandoeningen, zoals pijn, een verminderde smaak, niet goed kunnen kauwen, slikken of een slechte adem.
Ook wordt er momenteel veel onderzoek gedaan naar mogelijke verbanden tussen een ongezonde mond en systemische ziekten.

 

Afwijkingen in de mond, zoals tandvleesontstekingen, tandbederf of een droge mond, zouden daarom moeten worden gedeeld met de eerstelijnszorg én omgekeerd. En dat is in Nederland nog niet goed georganiseerd. Daarom is het samenwerkingsverband OrangeHealth in het leven geroepen. Voor een betere en gestructureerde samenwerking tussen mondzorg en de algemene gezondheidszorg. Ook ReumaNederland vindt dit erg belangrijk.

mond reumaWat heeft mondzorg precies te maken met reuma? Meer dan je misschien denkt.

– Mensen met reumatische artritis hebben relatief vaak last van hun tanden en tandvlees.
– Bij verschillende vormen van reuma of artrose kan ook het kaakgewricht betrokken raken, wat weer gevolgen heeft voor de mondgezondheid.
– Verder kan de speekselproductie bij bepaalde vormen van reuma zoals het syndroom van Sjögren en sclerodermie, worden aangetast.
– En tot slot kan tandenpoetsen een enorme uitdaging zijn als je handen het niet goed meer doen.

Kwetsbare ouderen gevoelig voor orale aandoeningen

Het eerste onderzoeksproject (OrangeForce) richt zich specifiek op kwetsbare ouderen. Zij zijn extra gevoelig voor orale aandoeningen, door onder meer gebrekkige mondhygiëne, maar ook door het gebruik van bepaalde medicatie en ziekten. En dit verhaal werkt helaas twee kanten op. Want als de mondgezondheid afneemt, neemt ook het risico op bepaalde ziekten en ongemakken weer toe. Een betere samenwerking tussen de mondzorgspecialisten en andere medische beroepsgroepen, kan dus preventief werken.

Monddroogte is een groot probleem

Een groot probleem dat bij wel een miljoen mensen in Nederland voorkomt is monddroogte. Dat zijn voornamelijk ouderen. Monddroogte kan in sommige gevallen wijzen op een ziekte. Het syndroom van Sjögren bijvoorbeeld, dat is een vorm van ontstekingsreuma waarbij onder meer de speeksel- en traanklieren aangetast raken. Het merendeel van de patiënten heeft last van een droge mond (xerostomie), waardoor problemen ontstaan met eten, praten, slikken en het gebit.

 

Monddroogte betekent overigens niet altijd meteen dat er sprake is van deze aandoening. Ook bepaalde medicijnen, stress of bestraling in het hoofdhalsgebied kunnen deze klachten geven.

Bij de opleiding tandheelkunde in Amsterdam (ACTA) is er een speciaal spreekuur voor deze klacht. Volgens de onderzoekers van OrangeHealth zou dit eigenlijk in meer delen van het land moeten plaatsvinden. Het zou pas echt mooi zijn als tandartsen standaard speekselcontroles doen. Als dat regelmatig gebeurt, dan kan de tandarts zien wanneer er bepaalde afwijkingen zijn en ingrijpen.

Speekselweetjes

– Speeksel wordt door verschillende kliertjes in de mond geproduceerd en bevat ontelbare eiwitten.
– Zo bevat speeksel enzymen voor de voedselvertering, eiwitten met een beschermende en antimicrobiële werking, maar ook stofjes die nodig zijn voor wondheling.
– Speeksel beschermt tegen micro-organismen. Een druppeltje speeksel telt wel een miljoen bacteriën waar je normaal gesproken niet ziek van wordt.
– De speekselproductie gaat omhoog door onder meer kauwen en bepaalde smaken; hierbij speelt ook het zenuwstelsel een rol. Stress, pijn en negatieve emoties zijn juist remmende factoren.
– Als de speekselvloed afneemt, valt de bescherming weg en neemt het risico op ontstekingen en gaatjes toe.

mond reumaSpeekselonderzoek en monddroogte

Er lopen ondertussen ook verschillende onderzoeken naar speeksel. Er wordt bijvoorbeeld gezocht naar zogeheten biomarkers die sluimerende ziekten kunnen verraden zoals het syndroom van Sjögren. De aandoening wordt nu vaak heel laat pas ontdekt, maar we weten dat er al in een vroeg stadium van alles verandert in het speeksel van deze patiënten. De productie van bepaalde eiwitten neemt bijvoorbeeld af, waardoor het speeksel wateriger wordt en sneller verdampt. Dit zou een goede aanwijzing kunnen zijn om de ziekte sneller op te sporen.
Ook loopt er een onderzoek naar geurstoffen waarmee de speeksel-afscheiding kan worden gestimuleerd bij ouderen met monddroogte, die zichzelf niet goed meer kunnen verzorgen.

Tot slot loopt er in het Universitair Medisch Centrum Groningen een mooi onderzoek naar een potentiële behandeling voor mensen met Sjögren via stamceltherapie waarmee nieuwe speekselklieren kunnen worden gemaakt. Aan dit project draagt ReumaNederland ook bij.

Goed om te weten

Heb je een kunstknie of een heupprothese? Dan is het extra belangrijk om je gebit goed schoon te houden en te verzorgen. Bacteriën uit de mondholte kunnen zich verplaatsen door je lichaam, en in je kunstgewricht komen. Dat kan leiden tot een ontsteking.

 

Heb je door reuma meer behoefte aan mondzorg, zoals extra controles of behandeling door de mondhygiënist? Op aanvraag van je behandelaar kan dit soms vergoed worden vanuit de basisverzekering.

 

 

 

 

Reacties

Wij horen graag van u
Nog geen reacties! Schrijf als eerste een reactie reageer op dit artikel!