Nationaal Onderwijsmuseum

Bent of kent u iemand die naar school gaat of is gegaan, dan zullen u en hij/zij ongetwijfeld veel plezier beleven aan een bezoek aan het Nationaal Onderwijsmuseum in Dordrecht. Je krijgt – als je wilt aan de hand van een audiotour – een nostalgisch en historisch overzicht van meer dan twee eeuwen onderwijs in Nederland.

Historisch belang

Eenmaal binnen word je omringd door een schat aan schoolplaten, boeken, leermiddelen, toestellen, meubels, etc., Keurig per schoolvak tentoongesteld in vitrines. Misschien ten dele nog bekend uit je eigen schooltijd. Maar de oudste materialen dateren nog van voor 1800. Je ziet ook de verschillen in materialen al naar gelang de ideologische richting van scholen. Vanwege Artikel 23 van onze Grondwet, ‘Vrijheid van onderwijs’, heeft Nederland een uniek onderwijssysteem. Iedereen heeft het recht een school op te richten die overeenstemt met de eigen ideologie. Dat gaat zover, dat zelfs leesplankjes die gebruikt werden in openbaar, katholiek of protestants onderwijs onderling verschillend waren. Het behoud van deze omvangrijke historische collectie is van groot belang voor komende generaties en voor wetenschappelijk onderzoek. Een van de medewerkers van het museum legt zich daarom toe op beschrijven van de materialen en doet onderzoek naar leerdoelen en lesmethoden.

Het NUT

Misschien heeft u weleens gehoord van ‘Het NUT’ of officieel “De Maatschappij tot NUT van het Algemeen”. Die is in 1784 opgericht door progressieve Nederlanders. Zij vonden dat onderwijs, opvoeding en beschaving moesten bijdragen aan een betere, meer rechtvaardige maatschappij. Het NUT is van onschatbaar belang geweest voor het onderwijs in Nederland. Het zorgde voor o.a. scholen, beroepsopleiding, kweekscholen, etc. Aan het NUT danken we de eerste onderwijswet uit 1806 en al met al ook het moderne onderwijs van nu. Een van de topstukken van de collectie is dan ook een kast met lesmaterialen uit de begintijd van onderwijs door het NUT. De materialen zijn deels zichtbaar en op verzoek maken ze de kast voor je open. Een vrijwilliger van het NUT heeft een deel van de materialen gedigitaliseerd.

Kinderen

Ga je met kinderen naar het museum dan vind je op de onderste verdieping de grote speel- en speurexpositie ‘Boom, roos, vis’ die eindigt met voor oudere kinderen ‘De Griezelbus’, een soort escape-room. Daarnaast kunnen ze speurtochten doen, boeken ontdekken, lezen (of voorgelezen worden). Bovendien organiseert het museum het hele jaar door kinderactiviteiten. Ook schoolklassen zijn welkom, op afspraak, zodat het bezoek goed kan worden voorbereid. Voor volwassenen kunnen op afspraak rondleidingen worden georganiseerd.

Het Nationaal Onderwijsmuseum is de opvolger van het Schoolmuseum uit 1877 in het Paleis van Volksvlijt in Amsterdam. Het huidige museum begon in 1981 in Zoetermeer, verhuisde vervolgens naar Rotterdam en in 2011 naar de Nieuwe Haven in Dordrecht. Sinds 2015 zit het op de huidige locatie, een paar minuten lopen vanaf station Dordrecht. Het gebouw dateert uit 1939 en is voor “De Holland” ontworpen door architect Sybold van Ravesteyn (1889-1983).

Meer informatie

Ga naar https://www.onderwijsmuseum.nl/activiteiten.