Radicale vernieuwing langdurige ggz

Radicale vernieuwing langdurige ggz

Er moet iets fundamenteel veranderen in de langdurige geestelijke gezondheidszorg en dat kan ook. Daar is een groep mensen van uiteenlopende achtergrond het tijdens een bijzondere bijeenkomst begin 2020 grondig over eens. De gesprekken zijn mede geïnspireerd door wat er in de verpleeghuiszorg mogelijk blijkt in de landelijke beweging Radicale vernieuwing verpleeghuiszorg. Ze gaan over zorgen, dromen en over hoe gezamenlijk tot een aanpak te komen die mogelijk maakt dat alle mensen die bij de ggz betrokken zijn een waardig leven kunnen leiden. Want, zo stelt men, dat is nu nog te vaak niet mogelijk. Een impressie van deze bijeenkomst.

 

Aanleiding van de middag was de nieuwe Wet langdurige zorg (Wlz) die vanaf 2021 van kracht wordt. Ongeveer 10.000 mensen die langer dan 3 jaar intensieve geestelijke gezondheidszorg krijgen, zullen op dat moment voor de organisatie van hun zorg een overgang maken van de Wet maatschappelijke ondersteuning en/of Zorgverzekeringswet naar de Wlz. Dat betekent voor hen zekerheid dat samenhangende zorg voor de lange termijn is geregeld. Tegelijkertijd vraagt dat van de langdurige ggz om het onderzoeken of een bredere vernieuwingsbeweging op gang gebracht kan worden. Met daarbij specifieke aandacht voor de mensen die met langdurende, intensieve ggz te maken hebben. Want in hoeverre maken we het met elkaar echt mogelijk dat alle mensen die bij de langdurige ggz betrokken zijn, dus zowel cliënten, naasten als professionals, een waardig leven kunnen leiden?

ggz‘Met meer bundeling van krachten kunnen we het verschil maken’

Jaap van Weeghel, directeur wetenschap van ggz-kenniscentrum Phrenos, stelde dat hij zich soms afvroeg of cliënten er wel iets op vooruit gegaan zijn sinds hij in de jaren 70 in de ggz begon. Op het gebied van bejegening en kwaliteit van leven is er nog steeds een wereld te winnen, zo stelt hij. Het gaat in de langdurige ggz om een groep mensen met een enorme achterstand. “Laten we nu echt werk maken van wat deze groep kan en wil. Er is heel veel enthousiasme en idealisme in het veld. Met meer bundeling van krachten kunnen we verschil maken. Daarom ben ik vandaag hier.” Een van de aanwezigen in de zaal voegde hieraan toe: “Ik denk dat we als ggz met elkaar een appèl moeten doen om de waarde voorop te stellen dat wij er zijn om mensen met een psychische beperking te helpen bij inclusie. Want daar gaat het nu helaas nog fundamenteel mis.” Jim van Os, hoogleraar en vernieuwer in de psychiatrie, ondersteunt dit met de oproep: “Laten we vanuit ‘waarden’ verder met elkaar kijken. Als wij iets doen in de ggz, vanuit welke basale overtuigingen willen we dan opereren en waar denken we waarde toe te kunnen voegen? En kunnen we dan vervolgens vanuit die waarden verschillende manieren vinden die kunnen werken?”

Ook in ggz vernieuwingsbeweging nodig

Joep Bartholomeus, vanuit LOC Waardevolle zorg en mede-initiatiefnemer van de landelijke beweging ‘Radicale vernieuwing verpleeghuiszorg, van regels naar relaties’: “Willen wij, als we kijken naar de langdurige ggz, dat mensen sec minder stemmen in hun hoofd hebben als uitkomst van goede zorg, of gaat het er vooral om dat mensen een zinvol en waardevol leven leiden – met vanuit die basis ook de nodige aandacht voor psychische problemen? Sinds jaar en dag geven mensen die zorg krijgen, hun naasten en mensen die in de zorg werken aan: uiteindelijk willen mensen zelf hun leven bepalen en daar invulling aan kunnen geven – ook als zij met ziekte te maken hebben. En dat er dan niet alleen naar wat ziek is in een mens gekeken wordt, maar naar dat wat gezond is in mensen. En op hoe je kunt stimuleren dat die gezondheid groeit. Nu wordt er in alle zorgsectoren nog voornamelijk gekeken naar uitkomsten van medisch handelen en het meten daarvan. Richtlijnen en protocollen zijn daarop toegesneden en lijken een soort heilige graal geworden waar we met elkaar voor gaan. Terwijl mensen met allerlei achtergronden dagelijks andere verhalen vertellen en aangeven: hier gaat het in de kern niet om. Dus we dachten, ook in de ggz is die vernieuwingsbeweging hartstikke hard nodig. En we hebben al gemerkt dat er heel veel mensen zijn die daar met elkaar aan willen werken. Hoe? Daarvoor zitten we hier aan tafel.”

ggzMogelijkheden

De bijeenkomst brengt een aantal essentiële ontwikkelingen en uitgangspunten in kaart die als basis kunnen dienen voor verdere verkenning van de mogelijkheden voor een vernieuwing in de lggz. Het brede perspectief van waardevolle ggz voor alle betrokkenen (cliënten, naasten en professionals) verbindt en enthousiasmeert de aanwezigen. En het smaakt naar meer. Zo wordt er met veel bijval gesteld: ‘Er wordt nog te weinig gereflecteerd vanuit verschillende deskundigheden zoals vandaag, dit is fantastisch.’

Vervolg

Na de bijeenkomst hebben LOC Waarde-volle zorg, Phrenos, ggz-kennisinstituut Trimbos, brancheorganisaties Valente en de Nederlandse ggz de uitkomsten van deze middag uitgewerkt. Tijdens de startbijeenkomst werden als mogelijke stappen bijvoorbeeld genoemd: het vormen van een lerend netwerk, bijeenkomsten in en tussen organisaties: ‘een kijkje in elkaars keuken’, goede voorbeelden delen. Vanuit de inspectie en het VWS-ministerie is ook de vraag gesteld of waardegedreven zorg ook als toetsingskader kan dienen voor landelijke partijen.

 

In het voorjaar is op basis van deze uitkomsten een voorstel voor de start van de beweging Radicale vernieuwing langdurige ggz gemaakt. Daarin zijn de gedeelde waarden opgenomen. Het voorstel is verstuurd naar alle betrokkenen bij de startbijeenkomst met de vraag welke tien zorgorganisaties/samenwerkingsverbanden bereid zijn om in de langdurige geestelijke gezondheidszorg onze gezamenlijke droom waar te maken. Voorwaarde: deze tien moeten gemotiveerd zijn om consequent te onderzoeken hoe zij een bijdrage kunnen leveren aan waardig leven voor cliënten. Andere geïnteresseerde zorgorganisaties/samenwerkingsverbanden kunnen meekijken en in een later stadium aan haken, zodat we een olievlekwerking krijgen.

 

Er is met enthousiasme gereageerd. Er zijn al tien aanmeldingen van zorgorganisaties/samenwerkingsverbanden binnen. De verwachting is dat er meerdere zullen volgen. In de komende maanden volgen kennismakingsgesprekken en worden de voorbereidingen getroffen voor de start in januari 2021.

Belangstelling voor deze beweging?

Laat het ons weten!
www.loc.nl/start-rvggz

 

 

ggz

 

 

Tags psychisch, zorg

Reacties

Wij horen graag van u
Er zijn nog geen reacties Geef als eerste een reactie